Fotografie źródłowe

Jak je odnaleziono

Znalezienie w Wikimedia Commons użytecznego widoku historycznego jest trudniejsze, niż się wydaje. Tych pięć reguł poznaliśmy na własnych błędach, jeden po drugim. Spisano je tutaj, bo nikt inny najwyraźniej tego nie zrobił.

1. Wyszukiwanie pełnotekstowe bywa kapryśne. „Pisa Italy Photochrom” zwraca dziesięć plików, „Siena Italy Photochrom” ani jednego — choć oba miasta fotografowano tak samo często. Pusty wynik niczego nie dowodzi o zbiorze.
2. Nazwy kategorii nie da się zgadnąć. To ani „Photochrom prints of Italy”, ani „Photochrome prints of Siena” — obie puste — lecz „Siena on photochrome prints”. Aby znaleźć prawdziwą nazwę: wyjść od pliku, który już się ma, odczytać jego kategorie i wspiąć się po drzewie. To jest deterministyczne; wyszukiwanie nie.
3. Czytaj trzy pola licencji, nie jedno. Plik w domenie publicznej często nie ma żadnego LicenseShortName. Czytaj także License i UsageTerms, inaczej odrzucisz przydatne pozycje przez pomyłkę.
4. Uważaj na szerokość dwukrotnie większą od wysokości. W zbiorach „Historical images of…” pozycja o proporcji bliskiej 2:1 to bardzo często stereogram — dwie niemal identyczne połowy obok siebie. Na liście wyników wygląda jak ładna panorama, a nią nie jest.
5. Same wymiary nie identyfikują pozycji. Trzy pliki z tej samej kolekcji Library of Congress mają dokładnie 3488 × 2592. Wybór jednego na tej podstawie byłby błędny: rozstrzygnęło dopiero porównanie samych obrazów — średnia różnica 3,4 na 255 dla właściwego, powyżej 41 dla dwóch pozostałych.
6. Aby ustalić, z jakiego pliku pochodzi obraz, szukaj po dokładnych wymiarach. Commons przyjmuje filew: i fileh: jako operatory wyszukiwania — filew:7342 fileh:5466 zwróciło trzy pliki tam, gdzie wyszukiwanie po słowach kluczowych wśród 175 kandydatów nie dało nic. Następnie potwierdź na pikselach, nigdy po tytule: sprowadź oba do wspólnego rozmiaru i porównaj. Średnia różnica poniżej 3 na 255 to szum kompresji, czyli ten sam obraz; inna fotografia tego samego zabytku daje powyżej 70.

Czym jest fotochrom

Większość pozycji powyżej to fotochromy. Fotochrom nie jest koloryzowaną fotografią: to litografia barwna odbita z czarno-białego negatywu, gdzie każdy kolor wymaga własnego kamienia — tuzina i więcej na jeden widok. Technikę opracowano w Zurychu w latach osiemdziesiątych XIX wieku i prowadziła ją Photoglob Zürich, a w Stanach Zjednoczonych na licencji Detroit Publishing Company; to dwie nazwy powracające w tabeli. Czyste, nasycone płaszczyzny koloru są następstwem metody, nie wyborem stylu, i to właśnie one czynią te odbitki tak wygodnym wzorem do rysowania. Ich status domeny publicznej jest tym, który odnotowują przechowujące je zbiory i który podano w tabeli — to ich oświadczenie, nie nasza ocena.